به گزارش روابط‌عمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، مجموعه «در قاب یک سند» با هدف معرفی و بازشناسی اسناد مهم و گاه مغفول‌مانده موجود در گنجینه آرشیوی این سازمان طراحی شده است و در هر شماره، یکی از اسناد تاریخی، فرهنگی، اداری یا اجتماعی موجود در آرشیو ملی ایران را معرفی و بررسی می‌کند.

سی‌امین شماره این مجموعه به مناسبت دهه فجر انقلاب اسلامی و به‌منظور بافشاگری در خصوص فساد حاکم بر دربار شاهنشاهی، به معرفی سندی با عنوان «واردات بادام از کشور آمریکا توسط وزارت دربار شاهنشاهی» اختصاص دارد. تاریخ تحریر این سند، ۲۹ اسفند ۱۳۵۰ است.

در سال‌های پایانی حکومت پهلوی دوم، دربار شاهنشاهی شبکه‌ای گسترده از سازمان‌ها، مؤسسات و واحدهای اقتصادی را در اختیار داشت. فعالیت بخش قابل توجهی از این مجموعه‌ها با نشانه‌هایی از تبعیض اداری، بهره‌گیری از امتیازات خاص و استفاده از منابع عمومی در راستای منافع دربار و وابستگان آن همراه بود.

این در حالی است که ایران در آن دوره، از تولیدکنندگان اصلی خشکبار، به ویژه بادام، در منطقه به شمار می‌رفت و ظرفیت تولید و صادرات این محصول را داشت. با این وجود، اسنادی از واردات برخی محصولات مشابه تولیدات داخلی، از جمله بادام، از کشورهای خارجی مانند ایالات متحده آمریکا، توسط نهادهای وابسته به دربار شاهنشاهی، نشان‌دهنده وجود فساد ساختاری و زدوبندهای استعماری در سطوح عالی حاکمیت به‌شمار می‌آید.

در متن سند آمده است:

«بموجب گزارش واصله طبق بارنامه شماره ۹ تعداد یک صندوق بوزن ۴۹۰ پوند محتوی بادام وسیله شرکت کشت و صنعت ایران و آمریکا برای وزارت دربار شاهنشاهی بوسیله کشتی از کشور آمریکا بگمرک تهران وارد گردیده شایسته است دستور فرمایید با رعایت مقررات حکم بخشودگی کالای مورد بحث را باستناد ماده ۲۰ قانون تعرفه گمرکی صادر و آنرا جهت ترخیص به اداره گمرک تهران ابلاغ نمایند تا پس از رسیدگی و تطبیق صدور پروانه کالا را به... نماینده سازمان امور گمرکی وزارت دربار شاهنشاهی تحویل دهند....»

این سند، افزون بر ثبت جزئیات مربوط به واردات محصولات مشابه داخلی و صدور دستور مستقیم از سوی وزارت دربار شاهنشاهی، نمونه‌ای روشن از دخالت ساختاری دستگاه سلطنتی در امور بازرگانی و گمرکی کشور و بهره‌گیری از امتیازات خاص و معافیت از پرداخت حقوق گمرکی را به نمایش می‌گذارد.

این سند با شماره ۱۳۲۱۲-۲۳۰ در آرشیو ملی ایران نگهداری می‌شود.